Een voettocht naar verdraagzaamheid

Beste lezers,

Een primeur, ik wil jullie voor het eerst toespreken vanuit mijn Jongerenambassadeur-van-de-Vrede-rol, en wel hiervoor:

1965.

50 jaar geleden ondertussen.

In 1965 wandelde Martin Luther King drie keer van Selma naar Montgomery. Of eigenlijk maar 1 keer. De twee andere keren werden hij en zijn volgers tegengehouden. En nee, niet door simpele stopwoordjes. Wel door vreselijk geweld, traangas en moorden.

Het zijn beelden die wij als jongeren jammer genoeg zelden te zien krijgen. Beelden die zelf onze ouders vaak nog niet gezien hebben. Het zijn beelden die toch eigenlijk iedereen zou moeten zien, gewoon zodat we weten dat we fout waren, en dat zoiets nooit meer mag gebeuren.

Het zijn net die beelden dat Ava DuVernay, een vrouwelijke Afro-Amerikaanse regisseur zo krachtig in beeld brengt met haar film Selma, die vorige week te zien was op het Filmfestival van Oostende.

Selma vertelt het verhaal van King, die duidelijk (en terecht) moeite heeft met de aanpak van President Johnson op het vlak van stemrecht. Telkens als King het probleem aankaart, dat de zwarte Amerikaanse bevolking niet tot stemmen komt door nutteloze regeltjes, zegt de president dat hij andere prioriteiten heeft. Een slag telkens weer in het gezicht van King, maar dan nog niet letterlijk. Na lang nadenken besluiten King en zijn team dat een vredevolle mars, van Selma naar Montgomery, misschien wel eens de oplossing zou kunnen zijn. Niet wetend waar ze aan begonnen, denk ik dan.

Montgomery koos King als hoofdstad van de probleemstaat Alabama. Waar tot op de dag van vandaag nog heel wat werk aan de winkel is voor gelijke kansen tussen blanke en zwarte mensen. Selma koos hij omdat er een sheriff aan de macht was die ronduit xenofoob was, van wie King dan later ook letterlijk een slag in het gezicht kreeg.

Geweld bestrijden met vrede, en daar nog eens de media bij betrekken. Het leek onmogelijk en vooral heel idealistisch. Maar in de film zagen we hoe bij de eerste mars honderden mensen in elkaar werden geslagen en geschopt. Hoe een jonge man vermoord werd, omdat hij meewandelde, en zwart was.  Geen enkele ‘marswandelaar’ gebruikte geweld.

In de tweede mars werden ze ingesloten, King besloot terug te keren. En iedereen volgde, teleurgesteld. Bij het hervatten van de tocht spoot de politie met rookkanonnen op  de menigte. Zodat niemand kon zien wat voor verschrikkelijke inbreuk op de mensenrechten de politie daarna plag op de brug. Jammer genoeg voor hen, gelukkig voor ons, zag heel Amerika, live op televisie wat er gebeurde. Een blanke priester werd neergeschoten. Voor de ogen van miljoenen Amerikanen. Omdat ook hij opkwam voor het stemrecht. Of hoe ze daar redeneerden, omdat hij collaboreerde met het uitschot.

Bij het aanvatten van de derde mars kregen King en zijn volgelingen bescherming van het leger, en de belofte van President Johnson om de regels voor het stemrecht van de Afro-Amerikanen aan te passen, zodat iedereen kon stemmen. Mission accomplished. Het resultaat van een natie die gezien had waar ze mee bezig waren.

De film heeft me de laatste week bijna constant bezig gehouden. Iedereen zou hem moeten zien, en iedereen zou hierdoor moeten geïnspireerd raken.

Uit de film blijkt het ontzettend sterke karakter van King. Het doorzettingsvermogen, de onvoorwaardelijke drang om te helpen. En ook al gaat er zoveel fout. Loopt het totaal mis wanneer mensen vermoord worden. Hij geeft niet op en strijdt verder voor een ideaal dat je alleen maar kan aanmoedigen. Wanneer z’n gezin in gevaar is, of het moeilijk heeft neemt hij ook daar de tijd voor. Hij kan op tijd een stap opzij zetten en vanaf de zijlijn toekijken. Hij kan een beslissing helemaal intrekken vanaf hij voelt dat het niet voor iedereen positief zal uitdraaien. Hij besteed aandacht aan de toekomst, aan de jongeren die ooit verder moeten strijden zonder hem. King neemt risico’s die zodanig berekend zijn dat je enkel kan besluiten dat hij ontzettend wijs was. Maar ook gewoon zijn manier van actievoeren. Geweld bestrijden met vrede, vind ik prachtig. Hoe sterk een stilte kan zijn, zo sterk is ook vrede. Een mars met mensen die gewoon eerlijkheid willen. Die gelijkheid willen of tenminste respect. Een mars, waarbij niemand ook maar iets fout doet, houden om dat aan te kaarten, dat is zo ongelofelijk slim bedacht. King was een grote man. Dat is het beeld dat ik kreeg door de film. En King zijn werk mag nooit verloren gaan. Want het is zo zo zo belangrijk om verdraagzaam te zijn.

Ik onthoud dit idee, en doe er misschien wel iets mee. Misschien moeten wij, vaak egoïstische Vlamingen eens van Leuven naar Waver wandelen. Door Brussel. Met iedereen die er hart voor heeft. Ja, dat moeten we misschien eens doen. Want verdraagzaamheid start inmiddels bij onszelf.

Hartelijke groetjes,
Oona Wyns
– Jongerenambassadeur van de Vrede 2014 –

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s